Wszystkie alkohole jednoatomowe - to substancje toksyczne. Zauważono, że wraz ze zwiększeniem ilości atomów węgla w molekule, toksyczność alkoholi wzrasta. W tym, chociaż w molekule metanolu liczba atomów węgla jest najmniejsza, jest on najbardziej toksyczny wśród alkoholi. Spożywanie tylko 25 ml metanolu może doprowadzić do śmierci człowieka, a mniejsza ilość powoduje paraliż nerwu ocznego i, jako następstwo, utraty wzroku.
Jest to objaśniane tym, że, dostając się do organizmu człowieka, metanol (jak i każda inna trucizna) utlenia się w wątrobie do formaldehydu. Większość substancji toksyczynch w przypadku utlenienia staje się bezpieczna, ale toksyczność formaldehydu jest o wiele większa od dowolnego alkoholu.
Dostając się do mózgu, przede wszystkim poraża tkankę nerwową. Prowadzi to do rozwoju ślepoty, a z czasem, i śmierci.
Niebezpieczeństwo również polega na tym, że zapachem metanol i etanol prawie się nie różnią, i w niektórych przypadkach można je pomylić i wypić metanol. Pierwszą oznaką zatrucia metanolem jest pogorszenie widzenia. Trzeba zrobić płukanie żołądka, wypić etanol (jest on przeciwjadem) i jak najszybciej zwrócić się po pomoc lekarską.
Szkodliwe działanie etanolu na organizm człowieka
Etanol w przyrodzie tworzy się podczas fermentacji alkoholowej glukozy w obecności grzybów - drożdży. Właśnie dzięki temu procesowi ludzkość po raz pierwszy odkryła alkohol i napoje alkoholowe.
Etanol - to główny składnik napojów alkoholowych, właśnie on jest przyczyną niebezpiecznych następstw ich spożycia. W różnych gatunkach piwa znajduje się od 4 do 9 % etanolu, w winie - od 10 do 13 %, a w mocnych napojach alkoholowych - 40 % i więcej. Smak napojów alkoholowych zależy nie od koncentracji etanolu, a od dodanych domieszek.
Etanol, jak i wszystkie alkohole, jest substancją toksyczną. Spożywanie wielkiej ilości etanolu albo napojów alkoholowych może prowadzić do ostrego zatrucia alkoholowego. W zależności od ilości i koncentracji etanol wykazuje narkotyczne (albo toksyczne) działanie. Pod pojęciem ilości narkotycznej (toksycznej) rozumiemy ilość minimalną, wraz z którą pojawiają się objawy zatrucia. Podczas narkotycznego zatrucia alkoholem pojawia się stupor, utrata wrażliwości na ból, zostaje porażone działanie centralnego układu nerwowego. Dawka narkotyczna etanolu wynosi 1-4 g na 1 kg masy ciała. Podobnie jak każdą truciznę, organizm próbuje
zneutralizować etanol, ale podczas tego procesu etanol przemienia się w aldehyd octowy, który wykazuje o wiele większe działanie toksyczne i uszkadza DNA.
Wielka ilość wypitego alkoholu może spowodować ciężką chorobę -alkoholizm, który jest przyczyną degradacji socjalnej jednostki i uszkodzenia organów wewnętrzynch: marskości wątroby, choroby wrzodowej żołądka, itp.
Najbardziej wrażliwym na działanie alkoholu jest organizm nastolatków, ponieważ w wieku 12—17 lat kończy się formowanie głównych organów i spożywanie alkoholu (w tym również wina i piwa) może spowodować patologię żołądka, wątroby, mózgu itp., co wpływa na wzrost i ogólny rozwój, obniża odporność na infekcje. Szczególnie podatny na działanie alkoholu jest układ płciowy nastolatków, którego zaburzenie normalnego rozwoju w tym wieku może spowodować poważne nieprawidłowości, a nawet bezpłodność. U nastolatków aktywnie rozwija się psychika i nawet jednorazowe spożycie alkoholu narusza jej normalny rozwój: zwiększa się agresywność, pogarsza pamięć i zdolność wykonywania podstawowych działań arytmetycznych, zanika zdolność przekazania treści przeczytanego tekstu. Alkohol powoduje procesy hamowania układu nerwowego, dlatego człowiek traci kontrolę nad swoim zachowaniem, obniża się jego krytyczny stosunek do siebie. Przebywając pod wpływem alkoholu, człowiek jest zdolny do działań, których następstwa mogą być straszne.
Toksyczne działanie alkoholu na organizm nastolatka jest kilka razy większe, niż na organizm osoby dorosłej, dzięki bardziej intensywnej przemianie materii. Przy koncentracji alkoholu we krwi 0,5-0,6 % (odpowiada 0,5 1 wódki) u nastolatka może nastąpić śmierć.
Pamiętajcie, że alkohol jest realnym niebezpieczeństwem dla waszego zdrowia i całej przyszłości!
Alkohol etylowy - to substancja narkotyczna, czyli wykazuje pewne działanie przeciwbólowe. Dzięki temu podczas II wojny światowej był wykorzystywany jako narkoza w czasie operacji chirurgicznych. Jednakże alkohol etylowy jest bardzo niebezpieczny. Podobnie jak każda substancja narkotyczna, posiada on zarówno dawkę przeciwbólową, jak i śmiertelną, przy czym dla etanolu różnica między tymi dawkami jest bardzo niewielka: jeżeli pacjent wypije trochę mniej, będzie odczuwał ból, a jeżeli trochę więcej - umrze.
Myśl główna
Alkohol etylowy wykazuje bardzo mocne działanie narkotyczne i toksyczne na organizm człowieka i powoduje uszkodzenie wielu organów i układów. Alkohol jest szczególnie niebezpieczny dla nastolatków.
Pytania kontrolne
373. Scharaktryzujcie szkodliwe działanie alkoholu na organizm człowieka.
374. Na czym polega osobliwość działania alkoholu na organizm nastolatków?
Zadania utrwalające wiedzę
375*. W źródłach dodatkowych znajdźcie informacje o osobliwościach fizjologicznego oddziaływania alkoholu na organizm: a) dzieci; b) nastolatków; c) kobiet; d) ciężarnych; e) organizm ludzki podczas rozwoju wewnątrz-macicznego.
376*. W źródłach dodatkowych znajdźcie informację i opiszcie społeczne następstwa nadmiernego spożywania napojów alkoholowych..
377*. Przeprowadźcie sondę socjologiczną wśród swoich rówieśników o ich stosunku do napojów alkoholowych.
Źródło: Chemia podręcznik dla klasy 9 Hryhorowycz