1. Z jakich usług Internetu korzystaliście?
2. Na czym polega technologia Klien-Serwer?
3. Z jakich środków komunikacyjnych korzystaliście?
ZASOBY INFORMACYJNE INTERNETU
Pracując w Internecie korzystaliście z pewnych zasobów informacyjnych w przeglądarkach hipertekstowych stron internetowych WWW, wyszukiwania informacji oraz pomocy pocztowego serwera. Prócz tych są znane wiele innych zasobów, niektóre z współczesnych przedstawione w poniżej podanym rysunku 2.9.
Znaczna część usług internetowych przeznaczona dla wsparcia interaktywnej komunikacji użytkowników Internetu i nazwa się komunikacją.
Każda ze służb internetowych nadaje użytkownikom różnorodne usługi, nazywane serwisem.
Rozglądniemy niektóre możliwości służb (usług) Internetu.
Komunikacyjny (łac. communicatio — połączenie, jedność, przekazywanie powiadomień) polega na połączeniu oraz wymianie między uczestnikami zasobami informacyjnymi.
Serwis (ang. service — służba ) — działalność obsługi ludności w jej różnorodności.
INTERAKTYWNA KOMUNIKACJA
Służby komunikacji interaktywnej nadają usługi użytkownikom możliwości nadania tekstów na wzajem, głosowych lub video powiadomień przez Internet w czasie realnym (real time).
Interaktywny (ang. interaction — współdziałanie) - zdolność nawiązania komunikacji, współdziałania, dialogu.
Dla korzystania z usług komunikacji interaktywnej potrzebne:
• wybór programy użytkownika pewnej służby usług interaktywnych;
• rejestracja imienia (nickname) użytkownika;
• wyszukiwanie osób, w pewnej służbie interakcji, zaciekawionych w komunikacji z możliwością popełnienia swego spisu kontaktów.
Wymiana powiadomieniami między użytkownikami w trybie czasie realnego komunikacji interaktywnej należy być zarejestrowanym użytkownikiem tej samej służby komunikacji, podłączonym do Internetu oraz korzystanie z tej samej programy użytkownika komunikacji. Wymiana powiadomieniami w trybie realnego czasu grupą użytkowników nazywamy czatem (ang. chat - rozmowa, biesiada).
Zastosowanie programów komunikacji interaktywnej jest możliwość tworzenia telekonferencji (grec. tele — daleki, łac. confero — zbór) - prowadzenie dialogów w grupie pewnej tematyki, znajdujących się na znacznej odległości. Vi-deo-konferencja nadaje możliwość korzystania zasobów komunikacji przekazu video powiadomień podczas wymiany głosowymi powiadomieniami.
Konferencje zorganizowane - wymiana doświadczeniem, wiedzą, nauczaniem, prezentacją towarów itd., nazywamy webinarem (ang. web — pajęczyna, łac. seminarium - forma edukacyjno-praktycznych zajęć). Przy prowadzeniu webinarów zastosowane są jak użytkowniki programy komunikacji interaktywnej, tak i specjalne strony internetowe — platformy dla webinarów i przykładem jest eTutorium (etutoriurn.com.ua), OnWebinar (webinar.ua), WIP education (webinar.ipo.kpi.ua), Google Hangouts (hangouts.google.com) oraz wiele innych.
FORUMY
Usługi komunikacji interaktywnej nadają możliwość użytkownikom sieciowym wymianę wiadomościami, rozmowy (czaty) różnorodnej tematyki nie tylko w trybie czasu realnego.
Długotrwałe (stale działające) telekonferencje użytkowników internetowych, z nadsyłaniem i otrzymywaniem powiadomień w dowolny zręczny czas nazywają forum (łac. forum — plac dla zebrania).
Niektóre strony internetowe wykorzystują dla organizacji forumu. Na przykład Aquaforum (aquaforum.kiev.ua) forum ukraińskich amatorów akwariów ZooSwiat (zoosvit.ukrainianforum.net) — organizacji ukraińskiej gromady «ZooSwiat», na stronie internetowej Wasz Forum (forum.vash.ua) - forum mieszkańców Lwowa i obwodu lwowskiego.
Dla organizacji forumów na stronach internetowych możliwe wydzielenie większej przestrzeni o tej samej tematyce stron internetowych. Forumy na stronach internetowych szkół, poświęcone codziennemu życiu szkoły, na stronach ugrupowań muzykantów i wykonawców - poświęcone twórczości muzycznej, na stronach miejskiej administracji — problemów życia mieszkańców miasta. Na przykład na stronie Moje znania (mz.com.ua) organizowany forum Moje zna-nia-szkolny forum (forum.mz.com.ua) dla rozwiązania oraz decyzje próbie-
mów uczniów i nauczycieli różnych szkół Ukrainy. Na rysunku 2.10 przedstawiono główną stronę forumu Moje znania.
Na stronach internetowych forumów stwarzają się tematyczne kategorie i w nich — rozdziały. W rozdziałach mogą być stworzone podrozdziały, w których stwarzają oraz mieszczą w nich tematy. Użytkownicy wybierają siebie ciekawe tematy, oznajmiając się z komentarzami oraz mogą na forumie zostawić swoje komentarze na już istniejące mienie.
Na przykład na stronie internetowej Wyspa znań (ostriv.in.ua) stworzono strukturalnie (rys. 2.11):
Prawa użytkowników na forumach są różne. Użytkownik z prawami administratora (właściciel strony internetowej lub osoba wyznana nim i wykonują-
ca jego obowiązki) stwarzają kategorie, rozdziały oraz pododdziały, tematy, mające możliwości usuwania oraz redagowania powiadomień, nadawać prawa innym użytkownikom. Użytkownikom, którym nadano prawa moderatora (ang. moderator - wstrzymywać, hamować), posiadająca dostęp do zarządzania zmiany treści oraz kontami uczestników na poziomie wyższym niż zwykli uczestnicy (jak np. edytowanie lub trwałe usuwanie komentarzy).
Użytkownik po raz pierwszy odwiedzający forum nadaje mu się statut Gość. Na otwartych forumach Gość ma możliwość jedynie przeglądania powiadomień dla uczestniczenia w rozmowach. Wielka ilość forumów wymagają rejestracji użytkowników, nadające możliwość proponować nowe tematy do omówienia w czacie (chat), i tu wymagana jest rejestracja obowiązkowa.
Czy wiesz, że...
Forumy które otrzymały nazwę zgodnie z nazwą placu w Starym Rzymie (rys. 2.12). Na tym placu odbywały się targi rynkowe, gdzie uczestniczyło wiele ludzi, którzy rozmawiali na różnorodne tematy nowin miasta. Podobne przeznaczenie mają internet-forumy.
SIECI PUBLICZNE
Sieci publiczne — to struktura Internetu, nadająca możliwości użytkownikom wyszukiwania, znajomości, przedstawienia nowin, poglądów, prezentacji, ciekawych materiałów i inne. W sieci publicznej odbywa się połączenia użytkowników w grupy interesantów według tematów.
Najpopularniejsze sieci publiczne Facebook (facebook.com) oraz Linke-dln (linkedin.com) — sieci publiczne wymiany nowinami oraz organizacji i rozwoju biznesu. U młodzieży korzysta się popularnością sieci UkrOpen (vkropen.net), YicpaiHui (ukrainci.org.ua) (rys. 2.13), Uj.YKP (u,.yap), Google+ (plus.google.com) oraz inne. Użytkownicy tych sieci społecznych
połączone spólnych interesów, miejscem nauki, pracy, wypoczynku oraz służby wojskowej oraz inne.
Strony internetowe sieci społecznych użytkownikom nadaje możliwości popełnienia spisu kontaktów, przeglądu i wystawy własnych zdjęć, pobieranie oraz wysyłanie powiadomień, wymiana wiadomościami, zaciekawienie informacją świata otaczającego, wystawy video plików, nagrań muzycznych, gry i inne zasoby interakcji.
Image (ang. image — obraz) — odzwierciedlenie zewnętrznej postaci przedmiotu, obrazu, człowieka.
Image człowieka — wrażenie o człowieku lub grupy ludzi w wyniku ich działań oraz informacji, które stworzone w oczach otaczającego środowiska.
W sieci publicznej stworzone połączenia w grupy użytkowników wspólnych interesów z możliwością podłączenia się kolejnych użytkowników sieci.
Istnieją użytkownicy, działania których są oparte na pobieraniu danych personalnych użytkowników sieci internetowej. Oprócz tego, sieci publiczne wykorzystują użytkownicy przestępnych ugrupowań, działania których skierowane na rozpowszechnienie nieprawdopodobnej informacji oraz agresywnej propagandy informacyjnej.
Podobnym sposobem rozpowszechnieniem własnych powiadomień w sieci publicznej należy dbać o własne bezpieczeństwo oraz o swój obraz (image) użytkownika, działania którego stwarzają obraz o użytkowniku pewnej osobistości oraz odpowiedniego przyjęcia użytkownika.
SERWISY WEB 2.0
Wspólnoty, stwarzane w sieci publicznej, dla kolekcjonowania video, głosowych, graficznych plików oraz wspólnej archiwizacji, a także kolektywnego redagowania hipertekstowych i innych dokumentów nazywają serwisem społecznym Web 2.0.
Na wielu popularnych stronach internetowych Web 2.0 nadają usługi przechowywania multimedialnych plików. Na sajtach jest możliwość przeglądania, wymiany oraz komentowania użytkownikami. Przykłady stron internetowych w tabeli 2.4.
Tabela 2.4
Przykład stron internetowych nadające zasoby przechowywania
multimedialnych plików
Tworzenie dokumentów ze wspólnym udostępnieniem mogą być stworzone, jak przykład w Google Dokumenty (docs.google.com/document).
Najpierw podstawowe działanie korzystania serwisem wspólnego przechowywania danych, plików zapotrzebowanie w rejestracji siebie jako użytkownika sieci.
Osobliwe popularne miejsce serwisu Web 2.0 zajmują encyklopedie elektroniczne, zbudowane na podstawie technologii wiki. Technologie wiki stworzono na podstawie udostępnienia i umożliwienia samodzielnej zmiany treści tekstów użytkownikiem.
Najbardziej wiadomy wiki-projekt - wielojęzyczna encyklopedia Wikipedia, zapewniająca wielu użytkownikom zapotrzebowanej informacji. Początkiem publikacji encyklopedii rozpoczęło się w 2001 roku. Na dzień dzisiejszy w Wiki-pedii w języku ukraińskim (uk.wikipedia.org) umieszczono ponad 650 tysięcy artykułów opublikowanych użytkownikami Internetu.
Interaktywne tabele w trybie czasu realnego (online) - serwis Web 2.0 nadające umożliwienie i realizację zasobów, otrzymania wiedzy pojednany z tekstami, obrazkami, z video oraz audio (dźwięku) sposobem interakcji. W sieci Internetu dla tworzenia online-tabel można stosować zasoby interakcji pobrane ze stron, na przykład z Glogster (edu.glogster.com), Padlet (padlet.com) oraz inne. Wzgląd tabeli stworzonej na sajcie Padlet, na podanym niżej rysunku 2.14.
Podane wyżej serwisy Web 2.0 stosowane dla otrzymania wiedzy oraz nadają możliwość samorealizacji w sieci internetowej. Prócz tego, stworzone wirtualne środowiska edukacyjne, na przykład LearningApps (learningapps.org) oraz Scratch (scratch.mit.edu), wirtualne muzeum i wycieczki, na przykład Muzeum online (incognita.day.kiev.ua/exposition), Wycieczki wirtualne (travel. land.kiev.ua) oraz inne.
Następnym etapem światowej sieci może stać Web 3.0, który połączy wiele sieci publicznych w jedyną sieć, umożliwiając rozwoju «intelektualności», Internetu, co w swojej kolei nada możliwość pobierania oraz opracowania danych na podstawie treści (kontentu).
GEOSERWISY
Geoserwisy — to usługa Web 2.0 nadająca informacji o miejscu położenia na mapie, krótkie streszczenie z dodatkiem zdjęć, video różnych obiektów, trasowanie oraz najkrótsze połączenie między punktami z wykorzystaniem otrzymanych danych z okołoziemskich stacji satelitarnych.
Najpopularniejszym Geoserwisem są Mapy Googla (maps.google.com). Stosując Mapy Googla, można z wielką dokładnością odnaleźć miejsce na mapie, oglądnąć zdjęcie tego miejsca oraz przeczytać krótką informację o nim (rys. 2.15).
Odzwierciedlenie powierzchni kuli ziemskiej w Geoserwisie Mapy Googla podane są w postaci mapy lub w postaci zdjęć powierzchni ze stacji satelitarnej. Podziałkę mierną można powiększać lub pomniejszać, a także dla wielu miejsc umożliwiony jest przegląd w 3D.
Poza tym, obok miejsc na mapie udostępniona informacja o muzeach, uczelni, szpitale, hotele, widowiska oraz przekładanie toru pieszego lub zmotoryzowanego kierunku przejazdu oraz transportu komunikacji publicznej (rys. 2.16). Kierunek przejazdu można przechowywać na swym koncie w Google lub drukować oraz nadesłać na smartfon.
Google proponuje usługę przeglądarki - Google Planeta Ziemia. Google
Planeta Ziemia — samodzielny program przeglądarki, możliwości darmowego pobrania z Internetu ze strony earth.google.com z wykorzystaniem trójwymiarowej grafiki na swoim komputerze.
Kolejną usługą Geoserwisu - Wikimapia (wikimapia.org), umożliwiają połączenia technologii wiki oraz mapy elektroniczne Google, stworzenie celowego online informatora obiektów mapy elektronicznej oraz nadania własnej wiadomości o tym miejscu.
Uwaga! Podczas pracy z komputerem dostrzegajcie zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.
Za pomocą Geoserwisu Mapy Googla odnaleźć na powierzchni Ziemi widok waszej miejscowości oraz podajcie kierunku pieszego przejścia od waszego budynku zamieszkania do budynku waszej uczelni. W tym celu potrzebne:
1. Wejść na stronę główną Geoserwisu Mapy Googla (maps.google.com).
2. Wprowadzić w pole Szukać na Mapie Googla adres domowy lub wybierz ze spisu, który otworzy się. Zwróć uwagę na napis numeru budynku.
3. Przeglądnij obraz w wyglądzie zdjęć satelitarnych powierzchni, naciśnij przycisk Ziemia
4. Przy zmianie podziałki korzystaj z przycisku Podziałka
5. Wróć do przeglądu mapy przyciskiem Karta
6. Przeglądnij obraz miejsca na mapie, nacisnąć przycisk Podglądać obraz Dla dalszego obejrzenia wybierz jeden z widoków. Dla powrotu poprzedniego przeglądu wybierz przycisk
obok wiadomości widoku.
7. Wybierz przycisk Kierunek
8. Wpisz adres twojej uczelni.
9. Wybierz przycisk Pieszo
dla wskazania kierunku pieszo.
10. Wyznacz odległość i czas trwania najkrótszej drogi.
11. Zamknij okno przeglądarki.
Komunikacja - służba Internetu przeznaczona dla wsparcia interaktywnej komunikacji użytkowników Internetu.
Służby komunikacji interaktywnej nadają usługi użytkownikom możliwości nadania tekstów nawzajem, głosowych lub video powiadomień przez Internet w trybie czasu realnego.
Telekonferencja — prowadzenie dialogów w grupie pewnej tematyki, znajdujących się na znacznej odległości. Video-konferencja nadaje możliwość korzystania zasobów komunikacji przekazu video powiadomień podczas wymiany głosowymi powiadomieniami. Konferencje zorganizowane wymianą doświadczeniem, wiedzą, nauczaniem, prezentacją towarów itd., nazywamy webinarem.
Długotrwałe (stale działające) telekonferencje użytkowników internetowych, z nadsyłaniem i otrzymywaniem powiadomień w dowolny zręczny czas nazywają forum. Na stronach internetowych forumów stwarza się tematyczne kategorie i w nich rozdziały. W rozdziałach mogą być stworzone podrozdziały, w których stwarzają oraz mieszczą w nich tematy. Użytkownicy wybierają sobie ciekawe tematy, oznajmiając się z komentarzami oraz mogą na forumie zostawić swoje komentarze na już istniejące mienie.
Sieci publiczne — to struktura Internetu, nadająca możliwości użytkownikom wyszukiwania, znajomości, przedstawienia nowin, poglądów, prezentacji ciekawych materiałów i inne. W sieci publicznej odbywa się połączenia użytkowników w grupy interesantów według tematów.
Wspólnoty, stwarzane w sieci publicznej, dla kolekcjonowania video, głosowych oraz graficznych oraz wspólnej archiwizacji, a także kolektywnego redagowania hipertekstowych i innych dokumentów nazywają serwisem społecznym Web 2.0.
Geoserwis - to usługa Web 2.0 nadająca informacje o miejscu położenia na mapie, krótkie streszczenie z dodatkiem zdjęć, video różnych obiektów, trasowanie oraz najkrótsze połączenie między punktami z wykorzystaniem otrzymanych danych z okołoziemskich stacji satelitarnych.
Odpowiedz na pytania
1*. Jakie służby internetowe znacie oraz ich przeznaczenie?
2°. Jakie służby internetowe należą komunikacji?
3*. Jakie służby internetowe należą do interakcji komunikatywnej? Podajcie przykłady.
4*. Jakie kroki umożliwiają użytkownikom otrzymania dostępu do komunikacji interaktywnej?
5°. Co to jest telekonferencja; videokonferencja; webinar?
6*. Jakie służby nadają możliwość organizacji konferencji?
7°. Co nazywamy forumem w Internecie?
8°. Jaki jest cel tworzenia sieci społecznych? Jakie sieci publiczne znacie? 9*. Jakie serwisy nazywane Web 2.0? Podajcie przykład.
10*. Jakie jest przeznaczenie Geoserwisów? Podajcie przykład.
Wykonaj zadanie
1*. Nazwij programy komunikacji interaktywnej znane wam. Właściwości korzystania tych usług.
2*. Otwórz stronę główną Wyspy znań (ostriv.in.ua), wybierz przycisk Forum. Wyznacz jakie rozdziały stworzono na forumie, ustal kiedy i jak były stworzone ostatnie powiadomienia. Oznajmij się z regułami forumu.
3*. Otwórz stronę główną Moje znania (mz.com.ua) oraz wybierz hiperpo-wiadomienia Forum. Wyznacz, jakie kategorie oraz rozdziały były stworzone. Wybierz z kategorii rozmowa na żywo rozdział Pokój uczniowski. Przeglądnij powiadomienia tematyczne Jaki wasz ulubiony przedmiot? Jaki z przedmiotów nazywany najczęściej?
4*. Otwórz stronę główną sieci publicznej Ukraińcy (ukrainci.org.ua) Wy-bierz Podglądać w Popularne grupy. Jakie grupy interesantów są najpopularniejsze w tej sieci?
5*. Otwórz stronę główną YouTube (youtube.com).W polu wyszukiwania napisz ekspres lekcja języka ukraińskiego. Przeglądnij pierwszą z odnalezionych lekcji, wybierz odpowiedni obraz. Jaki temat lekcji? Zostaw podziękowanie za lekcję w Komentarzy. Według jakich umów jest możliwość pozostawiania komentarze?
6*. Otwórz stronę główną encyklopedii Wikipedia (uk.wikipedia.org)Napisz w polu Wyszukiwanie nazwę miejsca zamieszkania lub wybierz ze spisu, który otworzy się. Czy istnieje odpowiedni artykuł w Wikipedii? Jeżeli istnieje artykuł przeglądnij istniejące rozdziały. Wybierz hiperpo-wiadomienie Redagować. Czy masz możliwość wnosić zmiany do treści tekstu? Wybierz hiperpowiadomienie przeglądnąć Historię. Kiedy i kim były zrobione zmiany w treści tekstu? Wnioski o prawdopodobności materiałów w Wikipedii.
7*. Odnajdź za pomocą Geoserwisu Mapy Google adres Nacjonalnego eko-logo-naturalistycznego centrum młodzieży, który znachodzi się w Kijo-
wie. Przeglądnij zdjęcia powiązane z tym miejscem. Jakie muzeum znajdują się w pobliżu ekologo-naturalistycznego centrum. Wyznacz kierunek drogi od Dworca kolejowego Kijowa do ekologo-naturalistycznego centrum. Dowiedz się jakie środki transportu komunikacji publicznej są w pobliżu, interwały i periodyczność środków transportu , kursujące
między tymi dwoma punktami.
8*. Wyznacz, jakie możliwości orientacyjne dla użytkowników poznaczone w serwisie Mapy Google (rys. 2.17). Skorzystanie jakich elementów potrzebuje dodatkowej informacji?
9*. Do odnalezionych, za pomocą serwisu Mapy Googla, twojej miejscowości na powierzchni kuli ziemskiej, dodaj do karty miejscowości swoje zdjęcia zrobione własnoręcznie.
10*. Zapoznaj się ze stroną internetową geoserwisu Google Planeta Ziemia {google.com/intl/uk/earth), jej możliwości w Przegląd => Prezentacja. Pobierz i zainstaluj odpowiednie oprogramowanie dla opracowania oraz wykonania prezentacji o obiektach na Ziemi oraz pozaziemskimi i o możliwościach programy Google Planeta Ziemia w tym zakresie.
Źródło: Informatyka podręcznik dla klasy 9 Rivkind