mozok.click

Ogólne zasady

1.1. W pracowni fizycznej uczniowie powinni przestrzegać zasad bezpieczeństwa i zasad wewnętrznego trybu pracy szkoły, ustalone normy oraz tryb pracy i odpoczynku.

1.2. Uczniowie mogą znajdować się w gabinecie fizyki tylko w obecności nauczyciela lub laboranta.

1.3. O każdym wypadku, który zaistniał podczas zajęć fizycznych należy natychmiast poinformować nauczyciela.

Jeszcze w starożytności zauważono zdolność niektórych rud żelaza przyciągać ku sobie ciała żelazne. Starożytni Grecy nazywali kawałki takiego żelaza kamieniami magnetycznymi, prawdopodobnie od nazwy miasta Magnezja, skąd przywożono rudę. Obecnie nazywają ich magnesami trwałymi. Są i magnesy sztuczne. O niektórych właściwościach magnesu, o oddziaływaniu przez pole magnetyczne, o łączności zjawisk elektrycznych i magnetycznych, dowiesz się z tego paragrafu.

Nie możemy zobaczyć pole magnetyczne, jednak należy nauczyć się jego przedstawiać. W tym celu będą nam służyć igły magnetyczne. Każda taka igła jest trwałym magnesem, który może lekko obracać się w poziomej płaszczyźnie (rys. 2.1). O tym, jak przedstawia się pole magnetyczne, jaka wielkość go charakteryzuje, dowiesz się z tego paragrafu.

Już wiesz, że wokół przewodnika z prądem istnieje pole magnetyczne. Badamy pole za pomocą wiórek żelaznych. Przewodnik przesuniemy przez kawałek kartonu prostopadle do powierzchni, nasypiemy wiórek i zamkniemy okrąg. W polu magnetycznym przewodnika wiórki namagnesowują się i przedstawią linie indukcji magnetycznej pola magnetycznego prostoliniowego przewodnika z prądem -okręgi (patrz rys. 3.1). Jak określić kierunek linii magnetycznych?

Z materiału § 1. wiesz, że pole magnetyczne działa z określoną siłą na przewodnik z prądem. Z fizyki klasy 8. pamiętasz, że siła - to wielkość wektorowa, dlatego, aby można było określać siłę, należy umieć obliczać jej wartość i określać kierunek. Od czego zależy wartość siły, z którą pole magnetyczne działa na przewodnik z prądem, jak jest ona skierowana i dlaczego nazywa się siłą Ampere'a, dowiesz się z tego paragrafu.

Prawdopodobnie, każdy z was widział magnesy i badał ich właściwości. Przypomnij sobie: podnosisz magnes do różnych drobnych ciał i widzisz, że niektóre z nich (gwoździe, spinacze, pineski) magnes podnosi, a inne (kawałeczki kredy, monety miedziane i aluminiowe) nie reagują na magnes. Dlaczego tak jest? Czy w rzeczywistości pole magnetyczne nie działa na niektóre substancje? O tym dowiesz się z tego paragrafu.

Szkolny dzwonek elektryczny, silnik elektryczny, dźwig w składnicy złomu... Jak są powiązane ze sobą takie urządzenia? Człowiek, uczący się fizyki, odpowie, że w każdym urządzeniu stosuje się elektromagnes. Więc, wyjaśnijmy, czym jest elektromagnes i jak on pracuje.

Badania fizyczne, przeprowadzane często tylko przez „interes naukowy", w wypadku udanego zakończenia często dają początek nowemu rozwojowi techniki. Tak stało się z badaniem zjawisk elektromagnetycznych. Jeden z działaczy państwowych zapytał M. Faradaya: „Jak Pan myśli, czy będzie elektryczność pożyteczna?" Na co Faraday z uśmiechem odpowiedział: „Przez kilka lat będziecie płacić za zużycie energii elektrycznej!"

Doświadczenia Ch. Oersteda i A. Ampere'a (patrz § 1) potwierdzają to, że prąd elektryczny wytwarza pole magnetyczne. A czy może być odwrotnie, aby pole magnetyczne wytwarzało prąd elektryczny? 29 sierpnia 1831 r. po przeprowadzeniu powyżej 16 tysięcy doświadczeń angielski fizyk i chemik M. Faraday otrzymał prąd elektryczny za pomocą pola magnetycznego magnesu trwałego. O tych doświadczeniach i ich znaczeniu dla rozwoju fizyki i techniki dowiesz się z tego paragrafu.

Spośród pięciu ważnych dla człowieka zmysłów najwięcej informacji pozyskujemy poprzez wzrok. Widzieć możemy tylko dlatego, że trafia nam do oczu światło. Rozpoczynamy zatem badanie zjawisk świetlnych, czyli optycznych (z grec. optik - widzenie lub wzrok), związanych ze światłem.