1. Jaka wartość nazywa się tabelaryczną?
2. Co jest elementem tabelarycznej wartości? W jaki sposób kształtuje się imię?
3. Jak podaje się tabelarycznej wartości w rzędzie var?
OBLICZENIE SUMY ZNACZEŃ ORAZ ILOŚCI ELEMENTÓW TABELARYCZNEJ WARTOŚCI
Rozglądniemy kilka typowych zadań opracowywania tabelarycznych wartości: obliczenie sumy znaczeń wszystkich jej elementów, sumy oraz ilości znaczeń elementów odpowiadających pewnym warunkom, odnalezienia największego oraz najmniejszego z elementów, wyszukiwanie zadanego elementu.
Takie właśnie zadania rozwiązuje się na praktyce. Podajemy kilka przykładów takich zadań. Synoptycy zaznaczają najwyższą i najniższą temperaturę oraz średnią temperaturę w ciągu dnia, średnią ilość opadów w ciągu miesiąca itp. W pewnych zawodach w trakcie wyznaczenia zwycięzców odrzuca się najwyższe oraz najniższe oceny sędziów oraz z pozostałych obliczają średnie arytmetyczną wielkość ocen. Interesem administracji waszego zakładu edukacyjnego jest otrzymanie informacji o ilości uczniów 9. klas mające oceny 10, 11 lub 12 z informatyki. Czy są w waszej klasie uczniowie, którzy otrzymali ocenę 8 za pracę praktyczną?
We wszystkich zadaniach, rozpatrywanych w tym punkcie, będą wprowadzone znaczenia elementów tabelarycznych wartości do pola wielorzędowego tekstu, znaczenie innych zmiennych - do pól tekstowych. Jeżeli wyniki są znaczeniami elementów tabelarycznej wartości, w tym przypadku wyniki będą wprowadzane do pola wielorzędowego tekstu oraz znaczenie innych zmiennych - jako zapisy.
Dla rozwiązania podobnych zadań utworzymy procedury opracowania działań dla przycisku Click. Analogiczne stwarzanie procedury opracowania innych działań dla przycisku lub dla działania obiektów.
Rozglądniemy wartości tabelaryczne 10 elementów. W przypadku kiedy ilość elementów tabelarycznej wartości jest inną należy wnieść do działań podanych tekstów odpowiednie zmiany.
Zadanie 1. Wyznaczyć sumę znaczeń wszystkich elementów tabelarycznych wartości. Opracowywanie elementów tabelarycznych wartości odbędzie się z za
stosowaniem cyklu. Wykorzystamy zmienną s dla zgromadzenia sumy znaczeń elementów tabelarycznych wartości. Przed cyklem nadamy jej znaczenie 0. W cyklu odbywa się konsekwentne rozpatrywanie elementów tabelarycznych wartości oraz dodawanie ich znaczeń do zmiennej s.
Zwracamy uwagę, jeżeli w cyklu wykorzystuje się działanie zmiany znaczenia pewnej wartości (w danym zadaniu s := s + a[i]), to przed cyklem dla zmiennej obowiązkowo należy nadać początkowe znaczenie (w danym zadaniu s := 0).
Zadanie 2. Wyznaczyć ile razy dana liczba rzeczywista powtarza się pośród znaczeń elementów tabelarycznych wartości.
Oczywiście dla rozwiązywania tego zadania należy kolejnie rozpatrzyć wartości wszystkich elementów tabelarycznych wartości oraz porównać każdą podaną liczbę i jeżeli kiedykolwiek wartość danej liczby równa danej liczbie, to należy zwiększyć licznik danego elementu o 1.
Zadanie 3. Wyznaczyć, czy dana rzeczywista liczba znachodzi się wśród wartości elementów danej tabelarycznej wartości.
To zadanie można było by rozwiązać analogicznie do poprzedniego, wyznaczając ilość elementów tabelarycznej wartości, które dorównują danej liczbie, i jeżeli ilość elementów dorównują 0 danej liczby, to wśród wartości elementów tabelarycznej wartości - nie ma, a jeżeli ilość większa od 0 - to jest.
Dana metoda rozwiązywania tego zadania jest nieracjonalna. Przypuśćmy, że dana liczba już jest wartością pierwszego elementu tabelarycznej wartości.
Wtedy wszystkie inne jej elementy nie potrzebują rozpatrywania, co znacznie oszczędza czas rozwiązania tego zadania, zwłaszcza wielkiej ilości elementów tabelarycznych wartości.
Dla realizacji racjonalnej metody rozwiązywania tego zadania skorzystamy ze zmiennej logicznego typu / oraz jej wartość oznaczona jako false, że jest brak danej liczby wśród wartości elementów tabelarycznych wartości, a znaczenie true — co jest. Przed początkiem rozpatrywania wartości elementów tabelarycznych wartości nadamy zmiennej / znaczenia false, w wyniku dana liczba w tabelarycznej wartości nie odnaleziona. Porównywanie odbędzie się w cyklu kolejnych wartości elementów tabelarycznych wartości z daną liczbą i jeżeli jedna z liczb dorównuje danej liczbie, to znaczenie zmiennej / zmienimy na true oraz przerwiemy dokonania cyklu działaniem break (ang. break - przerwanie, rozerwanie). Wprowadzanie realizuje się w zależności od wartości zmiennej /.
NAJWIĘKSZE I NAJMNIEJSZE ELEMENTY TABELARYCZNEJ WIELKOŚCI
Zadanie 4. Wyznaczyć największe wartości elementów tabelarycznej wartości.
Najpierw uważamy, że wartość pierwszego elementu tabelarycznej wartości jest największa. Po kolejnym rozpatrywaniu każdej wartości wszystkich elementów tabelarycznej wartości przy powtórzeniu się wartości, większej od danej liczby, uważamy za największe, tak teraz ustalamy daną wartość największą.
Zadanie 5. Dano są tabelaryczną wartość wszystkich elementów, które różnią się między sobą. Wyznaczyć największą oraz najmniejszą wartość pośród elementów danej tabelarycznej wartości oraz zmienić ich miejscami.
Pomimo należytej zamiany miejscami największą i najmniejszą wielkości wśród wielkości elementów tabelarycznej wartości, to należy określić nie tylko dane wielkości, a też wyznaczyć numer największej wartości elementu oraz numer najmniejszej wartości elementu. Wyznaczenie oraz określenie rozpatrywania wielkości elementów tabelarycznej wartości jest jednorazowe.
Najpierw ustalamy największe i najmniejsze wartości pierwszego elementu oraz numer największych i najmniejszych elementów — 1. Zatem kolejnie rozważamy wszystkie inne elementy masywu. Jeżeli wartość kolejnego elementu tabelarycznej wartości większa danej wartości, która na moment ustalona jako największa, to zamieniamy na największe znaczenie wartości spośród rozpatrywanych oraz na numer największego elementu. Jeżeli nie, to dana wielkość mniejsza wartości ustalonej za najmniejszą. I jeżeli tak to zamieniamy najmniejszą wielkość spośród rozpatrywanych i numer najmniejszego elementu.
Uwaga! Podczas pracy z komputerem dostrzegajcie zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.
Zadanie 6. Wielorzędowe tekstowe pole zawiera rzeczywiste liczby. Wiadomo, że ilość ich nie przekracza 20. Wprowadzić te liczby jako wartości elementów tabelarycznej wartości. Wyznaczyć sumę wartości oraz ilość ich elementów, które mają dodatnie znaczenia. Wyznaczyć średnią arytmetyczną znaczenia danych elementów. Wprowadzić znaczenie danych elementów do pola wielorzę-dowego tekstowego.
1. Otwórz okno środowiska Lazarus.
2. Umieść na formie:
• dwa pola wielorzędowe tekstowe o wysokości 400 pikseli;
• dwa nadpisy: nad pierwszym polem wielorzędowym tekstu z tytułem Elementy oraz nad drugim — z tytułem Dodatnie elementy,
• trzy pola tekstowe;
• trzy napisy po jednym z lewej strony od każdego tekstowego pola mianowane odpowiednio Suma, Ilość, Średnie arytmetyczne;
• przycisk z tytułem Dodatnie elementy.
Orientowany wygląd formy ze składnikami przedstawiono na rysunku 6.4.
3. Przechowaj projekt w folderze z imieniem Ćwiczenie 6.2, stworzonym w twoim folderze.
4. Stwórz wykonanie działania dla przycisku Click dla obliczenia sumy dodatnich wartości elementów tabelarycznej wartości.
Oprócz warunku zadania ilość elementów tabelarycznej wartości niewiadoma oraz tylko wiadomo, że nie przekracza 20, takim sposobem w rzędzie var ustalamy tabelaryczną wartość maksymalnie możliwą ilości elementów (20) z numerami od 0 do 19. Co daje możliwość podczas wykonania projektu wprowadzać do pierwszego pola wielorzędo-wego tekstu dowolną ilość liczb nie przekraczająca 20.
Dla wyznaczenia realnej ilości elementów dla każdego takiego wprowadzenia skorzystamy z własności Memol.Lines.Count, która, przypominamy, wyznacza realną ilość wypełnionych rzędów w polu wielorzędowego tekstu.
5. Wprowadź następujący tekst procedury:
6. Przechowaj odnowioną wersję projektu.
7. Uruchom projekt na wykonanie.
8. Wprowadź do pierwszego pola wielorzędowego tekstu liczby: 3,4; -7; 0; -13; 8,75; 23; 15. Wybierz przycisk Dodatnie elementy. Przeanalizuj otrzymany wynik.
9. Usuń liczby z pierwszego pola wielorzędowego tekstu oraz wprowadź inne: —16; 98,43; 45; 0; 45; —1; 29; -2,67; 55. Wybierz przycisk Dodatnie elementy. Przeanalizuj otrzymany wynik.
10. Zamknij okno wykonania projektu.
11. Dodaj do tekstu procedury następujący fragment:
oraz zmienną k do spisu zmiennych typu integer w rzędzie var.
12. Przechowaj odnowioną wersję projektu.
13. Wprowadź swój zestaw liczb do pierwszego pola wielorzędowego tekstu. Wybierz przycisk Dodatnie elementy. Przeanalizuj otrzymany wynik.
14. Zamknij okno wykonania projektu.
15. Dodaj do tekstu procedury następujący fragment:
oraz zmienną sa do spisu zmiennych typu real w rzędzie var.
16. Przechowaj odnowioną wersję projektu.
17. Wprowadź swój zestaw liczb do pierwszego pola wielorzędowego tekstu. Wybierz przycisk Dodatnie elementy. Przeanalizuj otrzymany wynik. Zwróć szczególną uwagę na liczby, które będą wprowadzone w drugie pole wielorzędowego tekstu.
18. Zamknij okno wykonania projektu.
19. Zamknij okno środowiska Lazarus.
Fragment procedury dla obliczenia sumy własności wszystkich elementów tabelarycznej wartości:
Fragment procedury ustalenia ilości własności elementów tabelarycznej wartości działania porównywania do danej liczby:
Fragment procedury dla wyznaczania, czy dana liczba znajduje się wśród elementów tabelarycznej wartości:
Fragment procedury dla wyznaczania największej własności wśród elementów tabelarycznej wartości:
Fragment procedury dla wyznaczania największego oraz najmniejszego elementów tabelarycznej wartości, własności wszystkich elementów różniące się numerami oraz zmiany tych znaczeń miejscami:
Odpowiedz na pytania
1*. Dla rozwiązywania jakich zadań opracowywania tabelarycznej wartości możemy wykorzystać podane fragmenty?
2*. W jakim celu w podanym fragmencie zastosowano zmienną/?
Jaki jest typ danej zmiennej? Czy możliwie zastosowanie w tym samym celu zmiennej innego typ u? W odpowiedzi podaj dokładne objaśnienie.
3*. Jak należy zmienić podany fragment dla określenia najmniejszej własność elementów tabelarycznej wartości?
4*. Jeżeli w tabelarycznej wartości kilka elementów mają największą własność wśród znaczeń wszystkich elementów danej tabelarycznej wartości, to fragment max := a[l]; for i := 2 to 10 do If a [i] > max Then max := a [i]; jakie on określa? Co zmieni się, jeśli w rozgałęzieniu zmienić znak > na znak >=?
5*. Dla rozwiązania jakich zadań opracowywania elementów tabelarycznej wartości możliwe wykorzystanie podanego fragmentu? Porównaj efektywność.
6*. Dla jakich celów wykorzystują właściwości Memol.Lines.Count wielo-rzędowego tekstowego pola?
7*. Dla rozwiązania jakiego zadania opracowywania elementów tabelarycznej wartości można wykorzystać następujący fragment?
W jakich przypadkach podczas wykonania projektu z podanym fragmentem może powstać błąd?
Wykonaj zadanie
1*. Stwórz projekt dla wprowadzenia własności elementów tabelarycznej wartości 7 liczb rzeczywistych do poła wielorzędowego tekstu, obliczania sumy ujemnych liczb oraz wynik wyprowadzany do napisu. Przechowaj projekt w folderze z imieniem Zadania 6.2.1, stworzonym w twoim folderze.
2*. Stwórz projekt dla wprowadzenia wielkości elementów tabelarycznej wartości 8 liczb rzeczywistych do pola wielorzędowego tekstu, wyzna-
czenie ilości z danych większe 5 i wynik wyprowadza się do napisu. Przechowaj projekt w folderze z imieniem Zadania 6.2.2, stworzonym w twoim folderze.
3*. Stwórz projekt dla wprowadzenia własności elementów tabelarycznej wartości 9 liczb rzeczywistych do pola wielorzędowego tekstu, wyznacz, znachodzące się wśród własności elementów liczby, które mniejsze od 3 oraz wynik wprowadza się do napisu. Przechowaj projekt w folderze z imieniem Zadania 6.2.3, stworzonym w twoim folderze.
4*. Absolwent 11. klasy może otrzymać List Pochwalny za szczególne sukcesy w nauce z pewnego przedmiotu, jeżeli roczna ocena z pewnego przedmiotu — 12. Roczne oceny uczniów klasy z informatyki wprowadzono do pola wielorzędowego tekstu. Stwórz projekt dla wyznaczenia ilości Listów Pochwalnych, które mogą otrzymać uczniowie danej klasy. Przechowaj projekt w folderze z imieniem Zadania 6.2.4, stworzonym w twoim folderze.
5*. Stwórz projekt dla wprowadzania własności elementów tabelarycznej wartości różnych liczb rzeczywistych do pola wielorzędowego tekstu oraz ilość których nie przekracza 50, wyznacza się najmniejszy zamianą miejscem z pierwszym elementem. Otrzymana tabelaryczna wartość wprowadza się do pola wielorzędowego tekstu. Przechowaj projekt w folderze z imieniem Zadania 6.2.5, stworzonym w twoim folderze.
6*. Stwórz projekt, dla wprowadzania własności elementów tabelarycznej wartości 10 liczb rzeczywistych do pola wielorzędowego tekstu, z wyznaczeniem największych wśród własności elementów oraz ilość w danej tabelarycznej wartości jest elementy z taką samą własnością. Otrzymany wynik wprowadza się do napisu. Przechowaj projekt w folderze z imieniem Zadanie 6.2.6, stworzonym w twoim folderze.
7*. Stwórz projekt dla wprowadzania własności elementów tabelarycznej wartości 15 różnych liczb rzeczywistych do pola wielorzędowego tekstu. Wyznacz najmniejsze pośród własności elementy oraz zmiany miejscem z własnością elementu rozmieszczonym pośrodku. Znaczenia zmienionej tabelarycznej wartości wprowadzane do innego pola wielorzędowego tekstu. Przechowaj projekt w folderze z imieniem Zadanie 6.2.7, stworzonym w twoim folderze.
PRACA PRAKTYCZNA Ne 6
„Wyznaczenie sum oraz ilości własności elementów tabelarycznych wartości według danych warunku”
Uwaga! Podczas pracy z komputerem dostrzegajcie zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.
1. Otwórz środowisko wizualnego projektowania.
2. Stwórz projekt dla rozwiązywania zadania: W polu wielorzędowego tekstu umieszczone są znaczenia średniej temperatury powietrza każdego dnia tygodnia. Wyznacz średnią temperaturę powietrza za cały tydzień. Wyjaśnij, ile razy w tygodniu średnia dzienna temperatura, powietrza była powyżej zera.
W projekcie:
a) Rozmieść w formie potrzebne elementy sterowania: pole wielorzędo-wego tekstu, napisy, przyciski.
b) Włóż wykonanie działania dla pierwszego przycisku Click wskutek dokonania działania wprowadzania do napisu średniej temperatury powietrza za tydzień.
c) Włóż wykonanie działania dla drugiego przycisku Click, wskutek dokonania działania doprowadzi do wyznaczenia, ilości razy za tydzień średnią dzienną temperaturę powietrza, która była powyżej zera oraz wyprowadzona w wyniku do napisu.
d) Wykonaj projekt oraz przekonaj się w prawidłowości działań otrzymanych wyników.
3. Przechowaj projekt w folderze z imieniem Praktyczna 6, stworzonym w twoim folderze.
PRACA PRAKTYCZNA Ns 7
„Wyszukiwanie własności w tabelarycznej wartości”
Uwaga! Podczas pracy z komputerem dostrzegajcie zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.
1. Otwórz środowisko wizualnego projektowania.
2. Stwórz projekt dla rozwiązywania zadania: W polu wielorzędowego tekstu umieszczony czas, który podglądał każdy z uczestników zawodów waszego zakładu edukacyjnego w biegu na dystans 100 m. Wyznacz największy oraz najmniejszy czas. Wyznacz, jaka ilość sportowców podglądały największy czas. Czy odnowiono w tych zawodach rekord waszego zakładu edukacyjnego?
3. Przechowaj projekt w folderze z imieniem Praktyczna 7, stworzonego w twoim folderze.
Źródło: Informatyka podręcznik dla klasy 9 Rivkind