mozok.click

DNA-to nosiciel informacji dziedzicznej, zapisanej w kolejności (sekwencji) nukleotydów

Jak już wiesz, nosicielem informacji o rozwoju, budowie i czynnościach żywego organizmu jest cząsteczka DNA. Ta cząsteczka jest polimerem liniowym - polinukie-otydem w postaci łańcucha z ogniw nukleotydowych. Ten łańcuch zawiera nukleotydy z zasadami azotowymi czterech rodzajów: adeniną (A), guaniną (G), cytozyną (C) i tyminą (T)¹. 

RNA - to polimer z nukleotydów

Kiedy były omawiane kwasy nukleinowe, wspominaliśmy, że istnieją dwa typy polinukleotydów - kwas deoksyrybonukleinowy (DNA) i kwas rybonukleinowy (RNA). W obydwu przypadkach jest to polimer liniowy złożony z reszt nukleotydowych. Różnice chemiczne między DNA i RNA polegają na tym, że w nukleotydach RNA znajduje się reszta węglowodanu rybozy, a w nukleotydach DNA - deoksyrybozy.

Różnorodność strukturalna RNA - podstawą różnorodności funkcjonalnej

Z dwóch typów kwasów nukleinowych, które są w komórce, rolę nosiciela informacji dziedzicznej otrzymał DNA. Jednak RNA, jak już niejednokrotnie zaznaczaliśmy, ma zdolność do nabywania dużej różnorodności kształtów.

Kod - to system umownych znaków do zachowania i obróbki informacji

„Sherlock Holmes już od kilku godzin siedział milczący i zgarbiony nad chemiczną probówką, w której warzył coś śmierdzącego. Głowa jego była pochylona i on przypominał mi dziwnego kościstego ptaka z szarymi piórami i czarnym czubem”.

Rybosom - to aparat do biosyntezy cząsteczek białkowych

W poprzednim paragrafie powiedzieliśmy, że komórka potrafi odczytywać informację o budowie cząsteczki białkowej, która jest zapisana w postaci kolejności nukleotydów mRNA i odpowiednio do kodu genetycznego syntezować cząsteczkę białka. Ten proces - translację - całkowicie wykonuje bardzo dawny i konserwatywny kompleks cząsteczkowy - rybosom.

Podać definicję pojęcia „gen” nie jest łatwo

W poprzednim paragrafie rozpatrzyliśmy, jak informacja o budowie DNA kolejno realizuje się w procesach transkrypcji, a potem translacji. Najpierw RNA-polimeraza syntezuje matrycowy RNA na cząsteczce DNA, a potem rybosom syntezuje białko, odczytując informację z matrycowego RNA. U eukariotów jeden matrycowy RNA zwykle zawiera informację o budowie całego typu cząsteczek białkowych.

Genom - to całokształt informacji dziedzicznej

Przypomnij sobie, że informacja o budowie, rozwoju i funkcjonowaniu organizmów zachowuje się w cząsteczkach DNA. Często ona też zachowuje się w postaci cytoplazmatycznych cząsteczek RNA i w postaci białek modyfikacyjnych połączonych z DNA. Jednak cząstka takiej informacji jest niezwykle mała. Większa część DNA w komórce upakowana jest w postaci kompleksu z białkami - chromosomów. 

Cykl komórkowy-to okres istnienia komórki od momentu jej powstania do następnego podziału

Rozmnażanie - to nieodłączna część składowa życia. Wszystkie żywe organizmy - to układy samoodnawiające się, czyli takie, które są zdolne do rozmnażania¹. Rozmnażanie charakterystyczne jest również dla najmniejszej jednostki przyrody żywej-komórki. 

Podczas rozmnażania płciowego zachodzi połączenie materiałów genetycznych organizmów

Komórki organizmu człowieka powstają z jednej jedynej komórki - zygoty - drogą podziałów mitotycznych. Przy tym garnitur i struktura chromosomów zostaje niezmienna: wszystkie one są genetycznie identyczne jedna z drugą¹.

Komórki płciowe posiadają haploidalny garnitur chromosomów

Jak ustaliliśmy w poprzednim paragrafie, niezbędnym warunkiem dokonania rozmnażania płciowego u wielu organizmów eukariotycznych jest mejoza. Ona przeważnie prowadzi do powstania komórek haploidalnych.