W tym paragrafie:
• ocenisz cechy swojego charakteru, powiązane z wartościami ogólnoludzkimi;
• przeanalizujesz korzyści związane z doskonaleniem charakteru.
Za pomocą ankiet, opracowanych przez D. Frankena, możecie ocenić niektóre cechy charakteru, związane z takimi wartościami ogólnoludzkimi, jak hojność, towarzyskość, optymizm, asertywność, samokontrola, szacunek do siebie, komunikatywność.
1. Na następnych stronach przedstawiono ankiety do oceny waszych cech osobistych. Odpowiedzcie na nie i określcie wasze wyniki za pomocą klucza. Aby zapisać wasze odpowiedzi, skopiujcie strony 128-135.
Na przykład, jeżeli w ankiecie na str. 129 otrzymaliście 35 punktów, poziom waszej hojności wynosi 55 %. Oznacza to, że wśród 45 % ankietowanych poziom hojności jest wyższy od waszego.
2. Postawcie odpowiednie znaczki w kopii nomogramu (rys. 34).

Ocena stopnia hojności
Przeczytajcie podane twierdzenia. Wybierzcie odpowiedź, która jest dla was najodpowiedniejsza:
0 - nigdy; 1 - bardzo rzadko; 2 - czasami; 3 - od czasu do czasu; 4 - często; 5 - prawie zawsze.
Zapiszcie numer pasującej odpowiedzi w miejscu kropek przed każdym twierdzeniem. Obliczcie wynik.

Korzyści płynące z podwyższenia poziomu hojności
Jeżeli wynik znajduje się w górnej części (jednej trzeciej) (66 %-99 %), to porównując z wynikami w dolnej części (jednej trzeciej) (1 %—33 %), korzyści są następujące:
• stres w pracy (szkole) zmniejsza się o 8,6 %;
• w przyszłości stres, związany z problemami finansowymi zmniejsza się o 21,8 %;
• ilość dni pobytu na zwolnieniu lekarskim zmniejsza się o 40 %;
• postępy uczelniane (oceny) poprawiają się o 5,3 %;
• nadużywanie alkoholu (stres alkoholowy) zmniejsza się o 36,8 %;
• palenie tytoniu (stres palacza) zmniejsza się o 6,8 %;
• ryzyko rozwodu (w przyszłości) zmniejsza się o 35 %;
• wpływ na otoczenie (autorytet) wzrasta o 44 %.
Ocena stopnia socjalizacji
Przeczytajcie podane twierdzenia. Wybierzcie odpowiedź, która jest dla was najodpowiedniejsza:
0 - nigdy; 1 - bardzo rzadko; 2 - czasami; 3 -od czasu do czasu; 4 - często; 5 - prawie zawsze.
Zapiszcie numer pasującej odpowiedzi w miejscu kropek przed każdym twierdzeniem. Obliczcie wynik.
1. ---Biorę czynny udział w życiu wspólnoty.
2. ---Biorę udział w działalności społecznej w szkole, kościele (cerkwi) lub innej.
3. ---Z radością rozmawiam z ludźmi nawet poza działalnością społeczną.
4. ---Organizuję uroczystości z okazji świąt i biorę w nich udział.
5. ---Wolę przebywać z ludźmi, niż w samotności.
6. ---Wolę porozmawiać, niż oglądać telewizję.
7. ---Uprawiam jakiś sport (jestem aktywny fizycznie).
8. ---Czuję się dobrze wśród ludzi.
9. ---Podtrzymuję kontakty ze swoimi starymi przyjaciółmi.
10. ---Jestem aktywny (-a) w rozmowach z ludźmi.
___Wszystkich punktów
Klucz do ankiety

Korzyści płynące z podwyższenia poziomu socjalizacji
Jeżeli wynik znajduje się w górnej części (jednej trzeciej) (66 %-99 %), to porównując z wynikami w dolnej części (jednej trzeciej) (1 %—33 %), korzyści są następujące:
• o 20 % obniża się poziom stresu według 15 wskaźników;
• o 72% obniża się ilość symptomów chorobowych w ciągu życia;
• o 45 % obniża się poziom lęku;
• o 58 % zmniejsza się ilość dni pobytu na zwolnieniu lekarskim;
• o 51% zmniejsza się ilość problemów natury psychologicznej;
• o 66 % zmniejsza się ryzyko nadużywania środków psychoaktywnych;
• o 66 % zmniejsza się ilość rozwodów (w przyszłości);
• o 44 % wzrasta poziom pewności siebie;
• o 18 % wzrasta poziom asertywności.
Ocena stopnia optymizmu
Przeczytajcie podane twierdzenia. Wybierzcie odpowiedź, która jest dla was najodpowiedniejsza:
0 - nigdy; 1 - bardzo rzadko; 2 - czasami; 3-od czasu do czasu; 4 - często; 5 - prawie zawsze.
Zapiszcie numer pasującej odpowiedzi w miejscu kropek przed każdym twierdzeniem. Obliczcie wynik.
1. ---Jestem wesołym człowiekiem.
2. ---Lubię słuchać i opowiadać anegdoty.
3. ---Uśmiecham się.
4. ---Ludzie uważają, że mam dobre poczucie humoru.
5. ---Kiedy czuję się nieszczęśliwa (-y), robię coś, żeby to zmienić.
6. ---Unikam nachmurzonego, smutnego albo niezadowolonego wyrazu twa
rzy.
7. ---Skupiam uwagę na jasnych i pozytywnych stronach rzeczy i zdarzeń.
8. ---Mam dobry nastrój, niezważając na problemy.
9. ---Szybko się regeneruję po bólu emocjonalnym.
10. ---Mam ulubionych przyjaciół, którzy czynią mnie szczęśliwym człowie
kiem.
___Wszystkich punktów
Klucz do ankiety

Korzyści płynące z podwyższenia poziomu optymizmu
Jeżeli wynik znajduje się w górnej części (jednej trzeciej) (66 %—99 %), to porównując z wynikami w dolnej części (jednej trzeciej) (1 %—33 %), korzyści są następujące:
• o 44 % obniża się poziom stresu według 15 wskaźników;
• o 50 % obniża się ilość symptomów depresji;
• o 36 % obniża się poziom lęku;
• o jedną trzecią zmniejsza się ryzyko zachorowania na raka;
• o 16 % zmniejsza się ilość rozwodów (w przyszłości).
Ocena poziomu asertywności
Przeczytajcie podane twierdzenia. Wybierzcie odpowiedź, która jest dla was najodpowiedniejsza:
0 - nigdy; 1 - bardzo rzadko; 2 - czasami; 3-od czasu do czasu; 4 - często; 5 - prawie zawsze.
Zapiszcie numer pasującej odpowiedzi w miejscu kropek przed każdym twierdzeniem. Obliczcie wynik.
1. ---Jestem osobą pewną siebie: podejmuję decyzje, planuję i działam.
2. ---Biorę odpowiedzialność za stan rzeczy.
3. ---Dobrze organizuję pracę swoją i innych ludzi.
4. ---Lubię rywalizować i zwyciężać.
5. ---Pragnę osiągnąć to, czego chcę.
6. ---Daję ludziom znać, czego chcę.
7. ---Podoba mi się być liderem.
8. ---Działam wytrwale, póki nie rozwiążę problemu.
9. ---Bronię swoich praw.
10. ---Mam wysokie oczekiwania w stosunku do siebie i innych ludzi.
---Wszystkich punktów
Klucz do ankiety

Korzyści płynące z podwyższenia poziomu asertywności
Jeżeli wynik znajduje się w górnej części (jednej trzeciej) (66 %—99 %), to porównując z wynikami w dolnej części (jednej trzeciej) (1 %—33 %), korzyści są następujące:
• poziom stresu według 15 wskaźników obniża się o 20%;
• ilość symptomów chorobowych w ciągu życia obniża się o 67 %;
• poziom lęku obniża się o 77 %;
• ilość dni pobytu na zwolnieniu lekarskim zmniejsza się o 31 %;
• ilość problemów natury psychologicznej zmniejsza się o 33%;
• ryzyko nadużywania środków psychoaktywnych zmniejsza się o 54 %;
• ilość problemów z zachowaniem zmniejsza się o 55 %.
Ocena stopnia samokontroli
Przeczytajcie podane twierdzenia. Wybierzcie odpowiedź, która jest dla was najodpowiedniejsza:
0 - nigdy; 1 - bardzo rzadko; 2 - czasami; 3-od czasu do czasu; 4 - często; 5 - prawie zawsze.
Zapiszcie numer pasującej odpowiedzi w miejscu kropek przed każdym twierdzeniem. Obliczcie wynik.
1. ---Kontroluję siebie.
2. ---Częściej działam w sposób wyważony, niż impulsywnie.
3. ---Przechowuję rzeczy w stanie czystym, nie rozrzucam ich.
4. ---Dokładnie planuję swój budżet, staram się nie wydawać pieniędzy
impulsywnie.
5. ---Pracuję do ukończenia podjętej pracy.
6. ---Unikam decyzji spontanicznych.
7. ---Za dużo pracuję.
8. ---Kontroluję swoje impulsy, życzenia i zachcianki.
9. ---Staram się dotrzymać swoich zobowiązań, odmawiając sobie rozrywek.
10. ---Zrezygnowałam (-em) z przyzwyczajeń, które uważam za destrukcyjne.
---Wszystkich punktów
Klucz do ankiety

Korzyści płynące z podwyższenia poziomu samokontroli
Jeżeli wynik znajduje się w górnej części (jednej trzeciej) (66 %-99 %), to porównując z wynikami w dolnej części (jednej trzeciej) (1 %-33 %), korzyści są następujące:
• o 72 % zmniejsza się ilość problemów wymyślonych przez siebie;
• 13 razy zmniejsza się ryzyko nadużywania środków psychoaktywnych;
• o 50 % zmniejsza się ilość stresów w pracy;
• o 70 % zmniejsza się ilość dni na zwolnieniu lekarskim.
Ocena stopnia szacunku do siebie
Przeczytajcie podane twierdzenia. Wybierzcie odpowiedź, która jest dla was najodpowiedniejsza:
0 - nigdy; 1 - bardzo rzadko; 2 - czasami; 3 - od czasu do czasu; 4 - często; 5 - prawie zawsze.
Zapiszcie numer pasującej odpowiedzi w miejscu kropek przed każdym twierdzeniem. Obliczcie wynik.
1. ---Realnie oceniam siebie.
2. ---Ludzie odnoszą się do mnie z szacunkiem i biorą pod uwagę moje zdanie.
3. ---Ludzie uważają, że dobrze pracuję.
4. ---Przyjaciele zachwycają się moją odwagą i siłą ducha.
5. ---Moi rodzice szanują mnie i traktują mnie dobrze.
6. ---Czuję się pewnie w pracy i/lub w kontaktach międzyludzkich.
7. ---Szybko pokonuję depresję spowodowaną niepowodzeniami.
8. ___Akceptuję siebie i/lub podobam się sobie.
9. ---Jestem traktowany sprawiedliwie.
10. ---Świat jest piękniejszy dzięki temu, że jestem jego częścią.
---Wszystkich punktów
Klucz do ankiety

Korzyści płynące z podwyższenia poziomu szacunku do siebie
Jeżeli wynik znajduje się w górnej części (jednej trzeciej) (66 %-99 %), to porównując z wynikami w dolnej części (jednej trzeciej) (1 %-33 %), korzyści są następujące:
• poziom stresu według 15 wskaźników obniża się o jedną trzecią;
• ilość symptomów chorobowych w ciągu życia obniża się o 64 %;
• poziom lęku obniża się o 65 %;
• ilość objawów depresji zmniejsza się o 77 %;
• ilość dni pobytu na zwolnieniu lekarskim zmniejsza się o 58 %;
• ryzyko nadużywania środków psychoaktywnych zmniejsza się o 85 %.
Ocena stopnia komunikatywności
Przeczytajcie podane twierdzenia. Wybierzcie odpowiedź, która jest dla was najodpowiedniejsza:
0 - nigdy; 1 - bardzo rzadko; 2 - czasami; 3-od czasu do czasu; 4 - często; 5 - prawie zawsze.
Zapiszcie numer pasującej odpowiedzi w miejscu kropek przed każdym twierdzeniem. Obliczcie wynik.
1. ---Dobrze współżyję z ludźmi.
2. ---Zadaję pytania, żeby pokazać ludziom swoje zainteresowanie w rozmo
wie z nimi.
3. ---Dzielę się z ludźmi swoim doświadczeniem i poglądami.
4. ---Podczas rozmowy staram się pól czasu mówić, pół czasu słuchać.
5. ---Dzielę się z ludźmi swoimi radosnymi i smutnymi uczuciami.
6. ---Mówię spokojnie, nawet gdy jestem zła (-y).
7. ---Biorę połowę odpowiedzialności za rezultat rozmowy na siebie.
8. ---W rozmowach pytam ludzi o nich.
9. ___Aby rozwiązać problem, zwaracam się bezpośrednio do sprawcy.
10. ---Dowiaduję się wielu ciekawych rzeczy z rozmów z ludźmi.
---Wszystkich punktów
Klucz do ankiety

Korzyści płynące z podwyższenia poziomu szacunku do siebie Jeżeli wynik znajduje się w górnej części (jednej trzeciej) (66 %—99 %), to porównując z wynikami w dolnej części (jednej trzeciej) (1 %—33 %), korzyści są następujące:
• poziom sukcesów w nauce wzrasta o 29 %;
• ilość problemów z zachowaniem zmniejsza się 134 razy;
• poziom lęku zmniejsza się 157 razy;
• poziom pewności siebie i szacunku do siebie wzrasta 7,5 raza.
1. Ułóżcie „portret” waszego charakteru w formie nomogramu, łącząc oznaczenia na osiach (przykład na rys. 35).
2. Za pomocą ankiet przeanalizujcie korzyści wynikające z doskonalenia swojego charakteru.

Za pomocą ankiet, które opracował D. Franken, można ocenić niektóre cechy swojego charakteru związane z wartościami ogólnoludzkimi.
Takie ocenianie pomaga w uświadomieniu sobie korzyści płynących z doskonalenia swojego charakteru.
Źródło: Podstawy zdrowia podręcznik do 9 klasy Bech