mozok.click

W tym paragrafie:

• przypomnisz sobie, od czego zależy bezpieczeństwo człowieka;

• przeanalizujesz współczesny kompleks problemów bezpieczeństwa;

• potrenujesz określanie stopnia ryzyka swojego życia.

Niebezpieczeństwo - to dowolne zjawisko zdolne do wyrządzenia szkody żywotnym interesom człowieka. Podajcie przykłady niebezpiecznych sytuacji pochodzenia przyrodniczego, techno-genicznego i socjalnego.

Bezpieczeństwo - podstawowa potrzeba człowieka

Bezpieczeństwo - to brak zagrożeń dla życiowo ważnych interesów człowieka: jego życia, zdrowia i dobrobytu. Bezpieczeństwo należy do podstawowych ludzkich potrzeb i jest potrzebą deficytu. Oznacza to, że póki człowiek nie czuje się bezpiecznie, nie może w sposób należyty dbać o potrzeby wyższe -

społeczne i duchowe.

I na odwrót, nawet minimalne poczucie bezpieczeństwa rodzi pragnienie relacji społecznych. Zaspokojenie potrzeb szacunku i akceptacji podwyższa stopień bezpieczeństwa socjalnego. Przecież w takim przypadku osobiste interesy człowieka łączą się z interesami otoczenia społecznego i są przez nie wspierane.

Najwyższą potrzebą człowieka jest rozwój duchowy, który pobudza go do dbania nie tylko o swoje bezpieczeństwo, ale i o bezpieczeństwo następnych pokoleń i wszystkiego co żyje na Ziemi.

Absolutne bezpieczeństwo, tak samo jak absolutne zdrowie jest kategorią teoretyczną, przecież nikt całkowicie nie jest chroniony przed przypadkowymi niebezpieczeństwami, na przykład przed możliwością uczestnictwa w wypadku drogowym.

Od czego zależy bezpieczeństwo człowieka

Indywidualny poziom bezpieczeństwa zależy od samego człowieka: w jaki sposób umie on przewidywać niebezpieczeństwo i unikać go, działać racjonalnie w niebezpiecznej sytuacji, od jego charakteru i cech szczególnych. Na przykład, optymizm i wiara we własne siły pomagają przeżyć w ekstremalnych sytuacjach, a taka cecha charakteru, jak umiarkowanie -unikać niepotrzebnego ryzyka. I na odwrót, pesymizm odbiera siły i nadzieję, a zwyczaj „chodzenia po krawędzi” zamienia życie w całkowite wyzwanie ekstremalne.

Jednakże bezpieczeństwo człowieka zależy nie tylko od jego zachowania ale i od ilości i siły zagrożeń, które występują w społeczeństwie. Ogólnie, zachowanie człowieka daje mu tylko możliwości realizowania (albo niere-alizowania) społecznego poziomu bezpieczeństwa.

Ogólnym wskaźnikiem poziomu bezpieczeństwa w społeczeństwie jest średnia trwałość życia. W procesie rozwoju cywilizacji ten wskaźnik nieustannie wzrastał. Między innymi, w Starożytnym Egipcie średnia długość życia stanowiła 22 lata. Niewielu Egipcjan dożywało 40-45 lat przez to, że pili nieoczyszczoną wodę z Nilu i używali jej również w innych celach. W warunkach gorącego klimatu powodowało to epidemie, w wyniku których ludzie masowo umierali.

Obecnie średnia długość życia w najbardziej rozwiniętych państwach świata osiągnęła prawie swoje biologiczne maksimum (rys. 49).

1. Nazwijcie czynniki, które obniżają poziom bezpieczeństwa społecznego (konflikty zbrojne, wysoki poziom bezrobocia...).

2. Nazwijcie czynniki, które podwyższają poziom bezpieczeństwa społecznego (stabilność ekonomiczna, kontrola sanitarna...).

Poziomy bezpieczeństwa

We wszystkich czasach rodzice, nauczyciele uczyli dzieci bezpieczeństwa osobistego: jak unikać niebezpieczeństwa, prowadzić zdrowy tryb życia, jak prawidłowo zachowywać się w sytuacjach ekstremalnych, udzielać pierwszej pomocy medycznej.

Niektórzy mogą pomyśleć, że to wystarczy, że świat, prawdę mówiąc, się nie zmienił. Pojawiły się oczywiście nowe zagrożenia, które są związane z konsekwencjami rozwoju techniki, ale stworzono również służby, które pomagają ludziom w nowych warunkach, nasze życie staje się coraz bardziej bezpieczne i komfortowe.

Jednak ludzkość weszła w nową epokę swojego rozwoju. Obecnie bezpieczeństwo każdego zależy nie tylko od jego zachowania i od poziomu bezpieczeństwa w społeczeństwie (bezpieczeństwa narodowego), ale i od bezpieczeństwa całej ludzkości i biosfery w całości. Dodając zagrożenia związane ze zderzeniem się naszej planety z wielkim meteorytem lub kometą, mamy współczesny kompleks problemów bezpieczeństwa.

1. Za pomocą rys. 50 (s. 193) nazwijcie poziomy i rodzaje zagrożeń.

2. Nazwijcie poziomy i rodzaje środków bezpieczeństwa.

3*. Przeanalizujcie związek pomiędzy bezpieczeństwem osobistym, narodowym i globalnym.

Prawie wszystkie sytuacje życiowe są związane z ryzykiem. Najważniejsza dla bezpieczeństwa osobistego jest umiejętność realnej oceny ryzyka. Potrenujcie te umiejętności, wykonując pracę praktyczną.

1. Wykorzystując metodę burzy mózgów, podajcie przykłady sytuacji życiowych, w których istnieje zagrożenie życia lub zdrowia waszych rówieśników (jazda na rowerze bez kasku, korzystanie z kuchenki gazowej...).

2. Nazwijcie ryzyko, związane z tymi sytuacjami (jazda na rowerze - uraz, wypadek drogowy; korzystanie z kuchenki gazowej - zatrucie gazem, pożar...).

3. Połączcie się w pary, oceńcie indywidualny poziom ryzyka w tych sytuacjach (ryzyko niskie, ryzyko średnie, ryzyko wysokie) i objaśnijcie sobie nawzajem, dlaczego tak myślicie. Na przykład: „Jazda na rowerze bez kasku to dla mnie - wysoki stopień ryzyka, dlatego że nigdy tak nie robiłam i mogę zostać poszkodowana”.

4. Zapełnijcie tabl. 10 zgodnie z przykładem i zapiszcie rezultaty do zeszytu. Pomyślcie, jak możecie podwyższyć poziom swojego bezpieczeństwa osobistego.

Tablica 10

Rys. 50. Współczesny kompleks problemów bezpieczeństwa

1. Oceńcie poziom bezpieczeństwa na Ukrainie według skali 10-cio stopniowej (0 stopni — bardzo niski, 10 — maksymalny stopień ochrony).

2. Oceńcie poziom bezpieczeństwa osobistego według skali 10-cio stopniowej.

3. Po kolei nazwijcie i uzasadnijcie swoją ocenę.

1. Przeanalizujcie ryzyko na poziomie bezpieczeństwa obywatelskiego waszego miejsca zamieszkania (miasta, wsi).

2. Zastanówcie się, jak można podwyższyć stopień bezpieczeństwa waszego miasta albo wsi.

Ludzkość weszła w nową epokę swojego rozwoju. Obecnie bezpieczeństwo każdego zależy nie tylko od jego osobistego zachowania i poziomu bezpieczeństwa narodowego, ale i od bezpieczeństwa całej ludzkości i biosfery razem wziętych.

Bezpieczeństwo indywidualne człowieka zależy od stanu środowiska naturalnego, jego zachowania, stopnia kompetencji oraz cech osobistych.

Źródło: Podstawy zdrowia podręcznik do 9 klasy Bech